تدبر در زیارت عاشورا و دعای عهد از مجموعه کتاب های تدبر در ادعیه و زیارات است که با نگاه تدبری به شرح و توضیح و درک مضمون زیارت عاشورا و دعای عهد پرداخته است.

پیشگفتار

مقام معظم رهبری-مدّ ظلّه العالی- می‌فرماید: «دوستان عزیز! من به شما عرض بکنم، انس با قرآن و تدبر در قرآن، همچنین تدبر در ادعیۀ مأثوره‌ای که اعتبار دارد، مثل صحیفۀ سجادیه و بسیاری از دعاها، در تعمیق معرفت دینی خیلی نقش دارد.»

«این زیارت ائمّه علیهم‌السلام، این معاشقه معنوی با این بزرگواران، این زیارت‌های سرشار از مفاهیم عالی و ممتاز که در اختیار ما است … واقعاً یکی از چیزهای مغتنمی است که بحمدالله در مکتب ما وجود دارد.»

«دعاهایی که ما می‌خوانیم، پر از حکمت است. در دعاهای مأثور از ائمّه : که به ما می‌رسد، نکاتی از معارف وجود دارد که حقیقتاً مورد احتیاج انسان است. آن بزرگواران با آوردن این نکات در دعاها به ما یاد می‌دهند که از خدا چه بخواهیم.»

«بسیاری از جملات این زیارت‌ها و دعاها، بسیار پُرمغز و درخور تأمّل و تدبّر است.»

این نگاشته از سری نگاشته‌هایی است که در اجابتِ دعوت قرآن و پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم و اهل‌بیت عصمت و طهارت علیهم‌السلام به «تدبر در قرآن» و در لبیک به ندایِ ولیّ امر مسلمانان جهان، امام خامنه‌ای –مدّ ظلّه العالی- مبنی بر دعوت جوانان به «تدبر در قرآن، نهج‌البلاغه، صحیفه سجادیّه و سایر ادعیه، مناجات و زیارات» به رشته تحریر درآمده است. به‌یقین این نوشته‌ها، قدم نخستین برای احیای «فرهنگ قرائت متدبرانۀ متون دینی» است و نگارنده، خود را به راهنمایی‌های اندیشمندان و صاحب‌نظران نیازمند می‌داند.

سخن آغازین

تدبر در یک متن، یعنی اندیشه در معنای آن برای فهم مقصود. غایت تدبر و فهمِ مقصود، تذکر است.

قرائت کنندۀ متن، یک‌بار سرسری و بدون توجه به معنا و مقصود، آن را قرائت می‌کند و یک‌بار با توجه به معنا و به‌منظور فهمیدنِ مقصود و تذکر یافتن.

قرائت‌کنندۀ با تدبر، هم در کلمات و عبارات، اندیشه می‌کند و هم در ساختار منسجم مطالبی که در متن بیان می‌شود؛ که هر دو برای فهم مقاصدِ متن، لازم است.

تدبر در زیارت‌نامه، موجب می‌شود:

1. انسان آگاهانه مطلب و مراد خود را بر زبان جاری کند که در این صورت، به حالت زیارت نزدیک‌تر خواهد بود؛
2. زائر، علاوه بر اجرای مراسم زیارت و بیانِ دل‌گویه‌های خود با معصوم علیه‌السلام، با معارفی که در متن زیارت‌نامه‌ها وجود دارد، آشنا می‌شود؛ زیرا زیارت‌نامه‌هایی که از معصومان علیهم‌السلام به دست ما رسیده، علاوه بر اینکه ادب سخن گفتن در محضر معصوم را به ما یاد می‌دهند، حاویِ مطالب و معارفی هستند که در زندگی انسان و سیروسلوک او به سمت خدا، مورد نیاز است.

ازاین‌رو، سعی داریم کنار ارائه ترجمه‌ای دقیق و روان از زیارت عاشورا، به ساختار زیارت و معارفی که در این زیارت به مخاطب منتقل می‌شود نیز اشاره کنیم.

تدبر در دعا، موجب می‌شود:

1. انسان آگاهانه مطلب و مراد خود را بر زبان جاری کند که در این حالت، به استجابت نزدیک‌تر خواهد بود؛
2. دعاکننده، علاوه بر اجرای مراسم دعا و بیانِ خواسته‌های خود در محضر ربوبی، با معارفی که در متن ادعیه وجود دارد، آشنا می‌شود؛ زیرا دعاهایی که از معصومان علیهم‌السلام به دست ما رسیده است، علاوه بر اینکه به خواسته‌های مهم یک انسان نظارت دارد، حاویِ مطالب و معارفی است که در زندگی انسان و سیروسلوک او به سمت خدا، مورد نیاز است.

ازاین‌رو، سعی داریم کنار ارائه ترجمه‌ای دقیق و روان از دعای عهد، به ساختار دعا و معارفی که در این دعا به مخاطب منتقل می‌شود نیز اشاره کنیم، بدون آنکه با اطالۀ شرح، از مقصود فاصله بگیریم.