درسگفتار تدبر در سوره حشر با عنوان «یاد خدا؛ راهبرد مقابله با شکل‌گیری و توسعه فسق و نفاق‬» تألیف حجت‌الاسلام علی صبوحی طسوجی است که در هیئت قرآن و ولایت تدوین شده است.

اشاره‌ای به محتوا

یکی از مسائلی که ما در متن جامعه‌ی اسلامی گرفتار آن می‌شویم، این است که ممکن است افرادی -بنا بر دلایلی که بعضاً برای خودشان موجه است- احساس کنند که در حکومت اسلامی، اموال مسلمین، منابع عمومی، اموال عمومی و مناصب، بیش از بقیه حق دارند و به‌تدریج به ویژه‌خواری عادت کنند. یک احساس غلط هم این صفت بد را پشتیبانی می‌کند و آن این‌که «اگر ما نباشیم، حکومت اسلامی پابرجا نمی‌ماند؛ پس حکومت اسلامی ناچار است که آن حقی را که ما برای خودمان قائل هستیم، تأمین کند؛ اگر نکند، ما با دشمنانش متحد می‌شویم». این امر در جامعه وضعیتی نامطلوب درست می‌کند. خدا در سوره مبارکه حشر می‌خواهد بگوید که ما زیر بار زور کسی نمی‌رویم!

بخشی از متن کتاب درسگفتار تدبر در سوره حشر (یاد خدا؛ راهبرد مقابله با شکل‌گیری و توسعه فسق و نفاق‬)

فضای کلی یا همان فضای سخن سوره‌ی حشر، فضای مقابله با نوعی از نفاق است. گفتیم که نفاق در سوره‌های مختلف قرآن، تعاریف و ماهیت‌های مختلفی دارد و در همه‌ جا به یک معنا نیست؛ در سوره‌ی حدید یک تعریف دارد، در سوره‌ی حشر یک تعریف دارد. در سوره‌ی منافقون یک تعریف دارد و… البته ممکن است در مواردی، بین آن کسانی که مشمول این مفاهیم هستند، از نظر مصداقی اشتراک وجود داشته باشد؛ مثلاً منافق سوره‌ی حشر، منافق سوره‌ی حدید و سوره‌ی منافقون هم باشد، ولی بالأخره از نظر مفهوم یک تعریف دیگری دارد. در مواردی هم ممکن است مصداق منافق در سوره‌های مختلف، متفاوت باشد.

این‌ که تعریف منافق در سوره‌ی حشر چیست، با توجه به مباحثی که گفتیم، به‌‌روشنی پیداست: آن‌ها گروهی هستند که از تقسیم «فیء» به حکم خدا و پیغمبر صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم راضی نیستند و معتقدند در اموال عمومی و منافع عمومی جامعه‌ی مسلمین سهمی داشته‌اند که به آن نرسیده‌اند؛ یا می‌گویند به ما کم داده شده یا می‌گویند چرا به ما داده نشده است.